Συνέντευξη: οι συχνότερες ερωτήσεις

Η Άννα Δαλώση, Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, συμβουλεύει σχετικά με τη συνέντευξη επιλογής προσωπικού.

Το κείμενο που ακολουθεί περιέχει ορισμένες συμβουλές για το χειρισμό των συχνότερων ερωτήσεων που θέτουν τα άτομα που διενεργούν συνεντεύξεις επιλογής (είτε για εργασία, είτε για συμμετοχή σε κάποιο Πρόγραμμα Σπουδών). Θα πρέπει όμως οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν ότι μπορούν να επιλέξουν να τροποποιήσουν τις απαντήσεις τους ανάλογα με την περίπτωση.

Στην πραγματικότητα πίσω από όλες τις ερωτήσεις του ατόμου που διενεργεί τη συνέντευξη βρίσκεται μία και μόνη ερώτηση: «πόσο καλά μπορείς να κάνεις τη δουλειά;» ή πιο απότομα: «για ποιο λόγο να σε προσλάβω;» (ή, όταν πρόκειται για συνέντευξη για εισαγωγή σε κάποια σχολή: «για ποιο λόγο να σε επιλέξω;». Το άτομο που διενεργεί μία συνέντευξη έχει στο μυαλό του μία νοερή λίστα από δεξιότητες, χαρακτηριστικά προσωπικότητας και αποδεικτικά εργασιακής πείρας που όλα μαζί συνθέτουν την εικόνα του ιδανικού εργαζόμενου, του ιδανικού ατόμου που πρέπει να επιλεγεί. Το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη γνωρίζει ποιον θέλει να επιλέξει. Ο ενδιαφερόμενος για την κάλυψη της εκάστοτε θέσης πρέπει να αποδείξει ότι είναι το πρόσωπο αυτό.

Σε αυτό το σημείο έγκειται ο ρόλος της προετοιμασίας και της πρόβλεψης. Εάν γνωρίζετε ήδη τι περίπου θα σας ρωτήσουν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, έχετε μεγαλύτερες πιθανότητες να πείσετε ότι είστε το κατάλληλο άτομο.

Παρακάτω θα βρείτε δεκατέσσερις από τις πιο συχνές ερωτήσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης. Θα βρείτε επίσης υποδείξεις, συμβουλές και χρήσιμες πληροφορίες για το πως θα απαντάτε επιτυχώς. Οι απαντήσεις σας θα πρέπει να προσαρμόζονται τόσο στο προσωπικό σας ύφος όσο και στις συγκεκριμένες απαιτήσεις της θέσης που επιδιώκετε να καλύψετε. Πάντως σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να προβάλλετε και να προωθείτε στον εαυτό σας, θα πρέπει δηλαδή να «πουλάτε» τον εαυτό σας.

Μην ξεχνάτε ότι κάθε περίπτωση συνέντευξης είναι διαφορετική καθώς εξαρτάται όχι μόνο από το άτομο που τη διενεργεί αλλά και από τον τομέα και το ιδιαίτερο αντικείμενο των σπουδών ή της εργασίας που αφορά. Μπορείτε πάντα να απευθυνθείτε σε επαγγελματία Σύμβουλο Απασχόλησης που θα σας προετοιμάσει για την διαδικασία και θα σας καθοδηγήσει σχετικά με ένα μεγάλο εύρος πιθανών ερωτήσεων. Ο Σύμβουλος θα σας βοηθήσει σε όλα τα θέματα αναζήτησης σπουδών και εργασίας καθώς και σε θέματα παρουσίασης του εαυτού σας.

           

Dalosi_interview tips1. Έχετε κάτι να ρωτήσετε; (όταν γίνεται στην αρχή της συνέντευξης).

Πρόκειται για την αγαπημένη ερώτηση ατόμων που διενεργούν συνεντεύξεις που αποκαλούνται «συμπεριφορικοί» οι οποίοι προσπαθούν να αποφύγουν να λάβουν προκατασκευασμένες απαντήσεις εισάγοντάς σας κατευθείαν στη συνέντευξη. Φυσικά, θα πρέπει να έχετε κάτι να ρωτήσετε. Δεν θα πρέπει να ρωτήσετε οτιδήποτε αλλά θα πρέπει να εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία για να κάνετε ερωτήσεις που θα σας τοποθετήσουν αμέσως στη θέση ενός ισχυρού υποψήφιου για την τελική επιλογή. Οι ερωτήσεις αυτές πρέπει να δίνουν έμφαση στον πιθανό ρόλο σας στην εταιρεία και να δείχνουν πόσο ενήμεροι είστε ήδη σχετικά με την επιχείρηση (ή το Πανεπιστήμιο).

Προκειμένου να φαίνεστε ενημερωμένοι, επικεντρωθείτε σε τρέχουσες εξελίξεις που έχετε επιλέξει από το σχετικό τύπο δηλαδή ειδικές εφημερίδες (π.χ. εμπορικές) και επαγγελματικά περιοδικά και φυλλάδια σχετικά με το αντικείμενό σας και όχι σε γενικές και στοιχειώδεις πληροφορίες που θα μπορούσε να αναφέρει οποιοσδήποτε. Όπου είναι δυνατόν, ενσωματώστε στην ερώτησή σας κάποιο παράδειγμα από την εμπειρία σας. Μην ρωτήσετε σχετικά με τις αποδοχές. Σε αυτή τη φάση θα σας έκανε να παρουσιαστείτε άτομο βιαστικό και ίσως άπληστο. Εάν δε διαθέτετε εμπειρία σε κάποιο σχετικό τομέα μπορείτε να κάνετε ερωτήσεις σχετικά με τις λειτουργίες του τμήματος ή του τομέα στον οποίο επιθυμείτε να εργαστείτε φροντίζοντας να δείξετε ότι γνωρίζετε συγκεκριμένα πράγματα για την εταιρεία ή το φορέα στα πλαίσια του οποίου γίνεται η συνέντευξη.

Γενικώς, εάν δεν μπορείτε να μιλήσετε για τον εαυτό σας, επιδείξτε τις γνώ-σεις σας για την εταιρεία. Εάν έχετε υπόψη σας ότι η εταιρεία έχει προγραμματίσει ορισμένες αλλαγές, ρωτήστε με ποιο τρόπο αυτές θα επηρεάσουν τον τομέα στον οποίο ανήκει η θέση για την οποία περνάτε από τη διαδικασία της συνέντευξης. Τέτοιου είδους ερωτήσεις δείχνουν ότι πραγματικά ενδιαφέρεστε για τη θέση και έχετε μελετήσει σχετικά.

Η προσέγγιση αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη είναι manager παραγωγής (σε αντίθεση με τους επαγγελματίες που ασχολούνται με το ανθρώπινο δυναμικό). Ορισμένες φορές οι manager παραγωγής αισθάνονται άβολα με τις συνεντεύξεις και αυτός ο τύπος ερωτήσεων τους δίνει την ευκαιρία να συζητήσουν σχετικά με το αντικείμενο που γνωρίζουν καλύτερα, δηλαδή τη δική τους εργασία στο δικό τους τμήμα.

 

Dalosi_interview tips2. Θα μπορούσατε να μου πείτε λίγα πράγματα για τον εαυτό σας;

 

Πρόκειται για μια ερώτηση ανοιχτού τύπου που φοβίζει τους περισσότερους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, η ερώτηση αυτή δίνει την ευκαιρία στον υποψήφιο να προωθήσει την εικόνα του και να αντιπαρέλθει οτιδήποτε θα μπορούσε να είναι πρόβλημα στην παρουσίασή του. Πρέπει να θυμάστε ότι το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη δεν ενδιαφέρεται για τα προσωπικά σας ζητήματα. Προσπαθεί να καταλάβει εάν έχετε τα χαρακτηριστικά που θα σας καταστήσουν κατάλληλους για τη συγκεκριμένη θέση. Δεδομένου αυτού του γεγονότος, θα πρέπει να αποφεύγετε να παρουσιάζετε την ιστορία της ζωής σας. Θα πρέπει να δίνετε μόνο τις πληροφορίες που αποτελούν τα διαπιστευτήριά σας για να επιλεγείτε. Σκιαγραφήστε σύντομα το υπόβαθρό σας, μιλήστε για προηγούμενες δουλειές, για σεμινάρια που συμπλήρωσαν την κατάρτισή σας, για κάποιο χόμπι (συνήθως κάποιο ομαδικό σπορ είναι ιδανικό) και συνδέστε το με την ικανότητά σας να σχετίζεστε και να επικοινωνείτε με άλλους ανθρώπους. Μη διστάσετε να τονίσετε ορισμένα πράγματα αλλά μην πείτε ψέματα.

Οτιδήποτε αναφέρετε για τον εαυτό σας θα πρέπει να στοχεύει στην παροχή ενός συνόλου πληροφοριών που θα δίνει το εξής μήνυμα: «συνδυάζω μοναδικά προσόντα τα οποία με καθιστούν το κατάλληλο πρόσωπο για αυτή τη συγκεκριμένη θέση».

 

Dalosi_interview tips3. Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο επάγγελμα (ή εταιρεία, ή τμήμα μεταπτυχιακών σπουδών);

 

Πρόκειται για μια ακόμη ερώτηση ανοιχτού τύπου που εξουδετερώνει αρκετούς υποψηφίους. Προτού απαντήσετε, αναλογιστείτε τους παράγοντες που επηρέασαν τις προηγούμενες επιλογές σας προτού πάτε στη συνέντευξη. Σε κάθε περίπτωση, δείξτε ότι οτιδήποτε έχετε κάνει το επιλέξατε με τρόπο ορθολογιστικό. Αποφύγετε να ξεκινήσετε όπως ο περισσότερος κόσμος με ένα κόμπιασμα του τύπου «εεε...». Να έχετε προετοιμάσει τους «λόγους» των επιλογών σας ώστε να είστε έτοιμοι και εύστοχοι κατά τη διάρκεια της συνέντευξης.

Σε περίπτωση που η επαγγελματική σας επιλογή ήταν ολοφάνερα μια άσχημη επιλογή, μη σπαταλήσετε χρόνο συζητώντας το. Δηλώστε με συντομία τους λόγους για τους οποίους κάνατε αυτή την επιλογή εξηγώντας γιατί στη δεδομένη στιγμή σας είχε φανεί ορθή.

 

Dalosi_interview tips4. Έχετε άλλες προτάσεις για δουλειά;

 

Εάν έχετε άλλες προτάσεις για δουλειά, είναι συνήθως καλύτερα να το αναφέρετε. Δείχνει ότι και κάποιος άλλος σας θεωρεί αρκετά ικανό να σας προσλάβει, πράγμα που αυξάνει τις ευκαιρίες σας στην τρέχουσα συνέντευξη. Θα πρέπει όμως να τονίσετε ότι η δουλειά που πραγματικά σας ενδιαφέρει είναι αυτή για την οποία περνάτε από συνέντευξη (ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει).

 

 Dalosi_interview tips5. Περάσατε από συνέντευξη κάπου αλλού;

 

Συνήθως δεν βλάπτει να απαντήσετε καταφατικά. Δεν χρειάζεται να αναφέρετε «που». Εάν το κάνετε, ίσως μειώσετε τις πιθανότητες να επιλεγείτε από την τρέχουσα συνέντευξη ιδιαίτερα εάν η άλλη εταιρεία έχει περισσότερο κύρος ή προσφέρει υψηλότερους μισθούς. Εάν σας ρωτήσουν σχετικά, προτιμήστε να μην απαντήσετε. Ποτέ μην παραδεχτείτε ότι έχετε περάσει από συνέντευξη επιλογής σε διαφορετικό τομέα. Κανείς δεν πρόκειται να επιλέξει κάποιον που δεν είναι σίγουρος για την καριέρα που θα ήθελε να ακολουθήσει.

 

Dalosi_interview tips6. Υπάρχει κάτι στην προσωπική σας ζωή το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την απόδοσή σας στη συγκεκριμένη θέση;

 

Η απάντηση είναι αυτονόητη: όχι.

 

Dalosi_interview tips7. Ποιά πιστεύετε ότι είναι τα δυνατά σας σημεία;

 

Αναφέρετε τα χαρακτηριστικά σας εκείνα που είναι ταυτόχρονα πλεονεκτήματα για τη συγκεκριμένη θέση. Μην παραλείψετε να δώσετε παραδείγματα. Όπως όλοι οι άνθρωποι, έτσι και τα άτομα που διενεργούν συνεντεύξεις θυμούνται καλύτερα κάτι συγκεκριμένο και όχι μια γενικότητα.

 

Dalosi_interview tips8. Ποιά πιστεύετε ότι είναι τα αδύνατά σας σημεία;

 

Η συγκεκριμένη ερώτηση ακούγεται πλέον κάπως γελοία αλλά δεν παύει να είναι και πολύ επικίνδυνη. Εάν εξομολογηθείτε τα πραγματικά αδύνατά σας σημεία ίσως εκτιμηθεί η ειλικρίνειά σας. Πάντως, δεν πρόκειται να επιλεγείτε. Πρέπει να αποφύγετε πάση θυσία τα δύο παρακάτω λάθη: α) να είστε ειλικρινείς και να αναφέρετε τη μεγαλύτερή σας αδυναμία και β) να δώσετε μια απάντηση που να μοιάζει προκατασκευασμένη. Στη δεύτερη περίπτωση θα φαινόσασταν σαν να κάνετε πρόβα για το θέατρο. Επιλέξτε να αναφέρετε ένα μειονέκτημά σας που να μην είναι ιδιαίτερα τραγικό αλλά αντίθετα να σας παρουσιάζει ακόμη πιο ταιριαστό με τη θέση άτομο. Πρέπει να χρησιμοποιήσετε και αυτή την ερώτηση ως αφορμή για να προωθήσετε τον εαυτό σας. Για να φανείτε πιο πειστικοί και αυθόρμητοι, δώστε σύντομα αλλά εύστοχα παραδείγματα. Όποια κι αν είναι η αδυναμία που θα αναφέρετε θα πρέπει να δείξετε ότι έχετε καταφέρει να την ελέγχετε απόλυτα. Η βελτίωση του εαυτού δείχνει ότι μπορείτε όχι μόνο να εντοπίσετε ένα ελάττωμά σας αλλά και να το διορθώσετε. Ελαττώματα που δεν θα πρέπει να αναφέρετε σε καμία περίπτωση είναι η νευρικότητα, η ακαταστασία, η αφηρημάδα, η έλλειψη ικανότητας οργάνωσης, η ασυνέπεια κ.ο.κ.

 

 Dalosi_interview tips9. Για ποιο λόγο επιθυμείτε αυτή τη θέση ή για ποιο λόγο θα έπρεπε να σας επιλέξουμε;

 

Αυτή είναι η καλύτερη ευκαιρία που σας δίνεται για να προωθήσετε τον εαυτό σας και οφείλετε να την αξιοποιήσετε κατάλληλα. Εξηγείστε τους λόγους για τους οποίους η θέση είναι ταιριαστή σε σας. Ανακεφαλαιώστε την εργασιακή σας πορεία και δώστε έμφαση στις ικανότητες και τα επιτεύγματά σας. Δείξτε στο άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη ότι είστε πεπεισμένοι ότι θα είστε ένα θετικό στοιχείο για την εταιρεία. Δώστε συγκεκριμένα παραδείγματα.

 

Dalosi_interview tips10. Γιατί εγκαταλείψατε την προηγούμενη δουλειά σας;

 

Η πιο εύκολη απάντηση είναι συνήθως και η καλύτερη: γιατί επιθυμούσατε να αναλάβετε περισσότερες αρμοδιότητες και έναν ουσιαστικά υψηλότερο μισθό. Αποφύγετε να δημιουργήσετε την παραμικρή υπόνοια ότι είχατε προβλήματα με τον εργοδότη σας. Εννοείτε ότι αυτή είναι η πιο συνηθισμένη αιτία εγκατάλειψης της εργασίας. Εσείς πάντως θα πρέπει να εκμεταλλευθείτε και αυτή την ευκαιρία να δείξετε ότι είστε ένας υπεύθυνος αλλά και φιλόδοξος εργαζόμενος. Φύγατε επειδή ψάχνατε μια δουλειά με καλύτερη προοπτική εξέλιξης, με επαγγελματικές προκλήσεις και υψηλότερες αποδοχές.

Σε περίπτωση που το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη γνωρίζει ήδη ότι είχατε προβλήματα με τον εργοδότη σας, μην πείτε ψέματα και μην δείξετε ανυπομονησία να αλλάξετε θέμα. Ομολογήστε ότι στη προηγούμενη δουλειά σας είχατε δυσκολίες και επισημάνετε ότι επρόκειτο για μεμονωμένα περιστατικά. Κατόπιν μιλήστε για τις θετικές πλευρές της προηγούμενης εργασίας σας και τα οφέλη που προσκομίσατε από αυτή ως επαγγελματίας, τα οποία μπορούν να σας βοηθήσουν να ανταποκριθείτε στις απαιτήσεις της συγκεκριμένης θέσης.

Πρέπει πάση θυσία να αντισταθείτε στην παρόρμησή σας να κατακρίνετε τον προηγούμενο εργοδότη σας. Ποτέ μην ξεχνάτε ότι το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη βλέπει τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Κάποια μέρα ίσως εγκαταλείψετε και αυτή την εργασία. Τι θα λέτε τότε γι’ αυτούς; Η αρνητική κριτική και το κουτσομπολιό αποτελούν αντιεπαγγελματική συμπεριφορά.

 

Dalosi_interview tips11. Που βλέπετε τον εαυτό σας σε πέντε χρόνια; Σε δέκα;

 

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να δώσετε μια ήπια απάντηση. Πείτε πως βλέπετε τον εαυτό σας στην ίδια εταιρεία ή φορέα αλλά σε πιο υπεύθυνη θέση. Επικεντρωθείτε στη φύση της εργασίας και όχι στον τίτλο. Να είστε σύντομοι. Η συζήτηση για το μέλλον δεν είναι τόσο αποδοτική όσο η συζήτηση για το παρόν και για τα χαρακτηριστικά που σας καθιστούν τον ιδανικό υποψήφιο για τη θέση. Επιπλέον, αφού δεν γνωρίζετε τα σχέδια της εταιρείας για το μέλλον, υπάρχει κίνδυνος να πείτε κάτι που να έχει αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο.

 

Dalosi_interview tips12. Τι ύψους είναι ο μισθός που έχετε κατά νου;

 

Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να φροντίσετε να μην αναφέρετε νούμερο. Εάν είναι πολύ υψηλό ή πολύ χαμηλό, μπορεί να σας αποκλείσει από τη διαδικασία επιλογής προτού καν ολοκληρωθεί η συνέντευξη. Σχεδόν πάντοτε το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη θα εκτιμήσει την επιθυμία σας να συζητήσετε το ζήτημα της αμοιβής σας αργότερα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, μπορεί το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη να επιμείνει μέχρι να λάβει συγκεκριμένη απάντηση. Αρχικά θα πρέπει να αντιστρέψετε την ερώτηση: «τι ύψους είναι ο μισθός που έχετε η εταιρεία κατά νου;». Εάν παρόλα αυτά είστε υποχρεωμένοι να αναφέρετε το νούμερο της αμοιβής πρώτοι, θα πρέπει να αναλογιστείτε την αναζήτηση που έχετε κάνει ως τώρα και να καταλήξετε σε ένα νούμερο που θα είναι ανάμεσα στα «στάνταρ» της εταιρείας και στο λογικά αναμενόμενο σε σχέση με την εμπειρία και τα προσόντα σας. Προτιμήστε το νούμερο αυτό να έχει φορά προς τα πάνω. Δι-ευκρινίστε πάντως στο άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη ότι αυτό που σας ενδιαφέρει κύρια είναι η δουλειά και όχι ο μισθός.

Σε τομείς όπου ο ανταγωνισμός είναι σκληρός και οι υποψήφιοι πολλοί, μπορεί να σας αναφέρουν ένα ποσό και να σας ρωτήσουν εάν συμφωνείτε με αυτό. Εάν το ποσό αυτό είναι λογικό, απαντήστε καταφατικά. Εάν πάλι δεν είναι, φροντίστε να φανείτε όσο το δυνατόν πιο αδιάλλακτοι. Το πιθανότερο είναι ότι μία τέτοια δουλειά θα είναι ένας «εύκολος» στόχος για σας. Σε αυτή την περίπτωση δηλώστε ότι επιθυμείτε να αποσυρθείτε από το συναγωνισμό για τη θέση. Εάν απαντήσετε καταφατικά χωρίς περαιτέρω συζήτηση θα αφήσετε μεν το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη να ενδιαφέρεται για σας αλλά θα έχετε χάσει την ευκαιρία να διαπραγματευτείτε καλύτερο πακέτο αποδοχών, εφόσον η προσφορά έχει ήδη γίνει δεκτή.

 

Dalosi_interview tips13. Μπορείτε να με πείσετε για την εταιρεία μου ή για το προϊόν μου;

 

Πρόκειται για ερώτηση που έχει θέση σε περιπτώσεις που η θέση εργασίας έχει σχέση με τον τομέα των πωλήσεων και χρησιμοποιείται επίσης από τράπεζες και μεσιτικά γραφεία. Σε αυτή την περίπτωση, δείξτε ότι καλοδέχεστε την ευκαιρία. Αν μη τι άλλο, ακριβώς γι΄ αυτό βρίσκεστε σε αυτό το σημείο: για να έχετε την ευ-καιρία να παρουσιάσετε και να προωθήσετε την εταιρεία και το προϊόν. Συνεχίστε όπως εάν κάνατε πραγματική πώληση δίνοντας έμφαση στα πλεονεκτήματα της εταιρείας ή του προϊόντος ή της υπηρεσίας.

 

Dalosi_interview tips14. Υπάρχει κάτι ακόμη που θα θέλατε να προσθέσετε;

 

Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι πάντοτε καταφατική. Εάν το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη παρέλειψε κάποιο κρίσιμο σημείο όπου θα μπορούσατε να προβάλλετε τα προσόντα σας, αδράξτε την ευκαιρία για να το κάνετε σε αυτή τη φάση. Ακόμα και αν δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, θα πρέπει να αξιοποιήσετε την ευκαιρία να προβάλλετε ξανά τα προσόντα σας.

Εάν η συνέντευξη πήγε χάλια, χρησιμοποιήστε αυτή την ευκαιρία για να αντιστρέψετε οποιαδήποτε αρνητική εντύπωση πιστεύετε ότι έχει σχηματίσει το άτομο που διενεργεί τη συνέντευξη. Εννοείται ότι δε θα θίξετε ξανά το ζήτημα των αδυνάτων σημείων σας. Μπορείτε να σταθείτε στα ζητήματα στα οποία έχετε την αίσθηση ότι πήγατε άσχημα επιστρατεύοντας όλο σας το θάρρος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η στάση μπορεί να ανατρέψει το αποτέλεσμα της συνέντευξης. Το σίγουρο είναι ότι δεν έχετε να χάσετε τίποτα.

 

Μην ξεχνάτε ότι όλες οι παραπάνω ερωτήσεις είναι ενδεικτικές και δεν εξαντλούν τις πιθανές ερωτήσεις μίας συνέντευξης.

Απευθυνθείτε σε επαγγελματία Σύμβουλο Επαγγελματικού Προσανατολισμού

για να σας βοηθήσει με βιωματικές ασκήσεις, βίντεο και έντυπο υλικό.

 

Καλή Επιτυχία!

Comments